"ต้องยื่น" กับ "ต้องเสีย" ภาษี ไม่เหมือนกัน
จุดที่คนสับสนมากที่สุดคือเข้าใจว่า "ยื่นภาษี" กับ "เสียภาษี" เป็นเรื่องเดียวกัน แต่จริง ๆ แล้วเป็นคนละเรื่อง
- ต้องยื่นภาษี หมายถึงมีหน้าที่ยื่นแบบแสดงรายการต่อกรมสรรพากร แม้คำนวณแล้วอาจไม่ต้องเสียภาษีเลยก็ตาม
- ต้องเสียภาษี หมายถึงเมื่อคำนวณแล้วมีภาษีที่ต้องจ่ายจริง
พูดง่าย ๆ คือคุณอาจต้องยื่นภาษีแต่ไม่ต้องเสียภาษีก็ได้ ดังนั้นเรามาดูทั้งสองเกณฑ์แยกกัน
เกณฑ์ที่ต้อง "ยื่น" ภาษี
กฎหมายกำหนดว่าผู้มีเงินได้ถึงเกณฑ์ต่อไปนี้มีหน้าที่ต้องยื่นแบบภาษี
| สถานะ | มีเฉพาะเงินเดือน | มีเงินได้ประเภทอื่น |
|---|---|---|
| โสด | เกิน 120,000 บาท/ปี | เกิน 60,000 บาท/ปี |
| สมรส (รวมกัน) | เกิน 220,000 บาท/ปี | เกิน 120,000 บาท/ปี |
ถ้ารายได้ถึงเกณฑ์เหล่านี้ คุณต้องยื่นแบบ แม้ว่าสุดท้ายอาจไม่มีภาษีต้องจ่าย
เกณฑ์ที่ต้อง "เสีย" ภาษีจริง
ส่วนการเสียภาษีจริงขึ้นอยู่กับ "เงินได้สุทธิ" ซึ่งคำนวณจากรายได้ หักค่าใช้จ่าย และหักค่าลดหย่อน โดยเงินได้สุทธิ 150,000 บาทแรกได้รับการยกเว้นภาษี
ลองคำนวณเกณฑ์ของมนุษย์เงินเดือนโสดที่ใช้สิทธิเพียงค่าลดหย่อนส่วนตัว
- เงินเดือนหักค่าใช้จ่ายได้ 50% สูงสุด 100,000 บาท
- หักค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท
- เงินได้สุทธิ 150,000 บาทแรก ยกเว้นภาษี
นั่นหมายความว่าถ้าเงินเดือนของคุณต่ำกว่านี้และไม่มีรายได้อื่น ก็มีแนวโน้มที่จะยังไม่ต้องเสียภาษี (แต่ยังอาจต้องยื่นถ้าเกินเกณฑ์ยื่น) และถ้าคุณใช้สิทธิลดหย่อนอื่นเพิ่ม เช่น ประกันหรือกองทุน เกณฑ์ที่ต้องเริ่มเสียภาษีก็จะสูงขึ้นไปอีก
ตารางอัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา
ภาษีคำนวณแบบขั้นบันได คือคิดเป็นชั้น ๆ ไม่ใช่เอาอัตราสูงสุดคูณทั้งก้อน
| เงินได้สุทธิ (บาท) | อัตราภาษี |
|---|---|
| 0 – 150,000 | ยกเว้น |
| 150,001 – 300,000 | 5% |
| 300,001 – 500,000 | 10% |
| 500,001 – 750,000 | 15% |
| 750,001 – 1,000,000 | 20% |
| 1,000,001 – 2,000,000 | 25% |
| 2,000,001 – 5,000,000 | 30% |
| มากกว่า 5,000,000 | 35% |
ตัวอย่าง: เงินเดือน 30,000 บาท เสียภาษีเท่าไหร่
สมมติว่าคุณเป็นมนุษย์เงินเดือนโสด เงินเดือน 30,000 บาท คิดเป็นรายได้ทั้งปี 360,000 บาท ใช้สิทธิเพียงค่าลดหย่อนส่วนตัว
เฉลี่ยราวเดือนละ 208 บาท — จะเห็นว่าภาษีที่ต้องเสียจริงน้อยกว่าที่หลายคนคิด และยังลดได้อีกถ้าใช้สิทธิลดหย่อนเพิ่ม
วิธีลดภาษีให้น้อยลง หรือไม่ต้องเสีย
ยิ่งใช้สิทธิลดหย่อนมาก เงินได้สุทธิยิ่งลดลง ภาษีก็ยิ่งน้อย ตัวอย่างค่าลดหย่อนที่มนุษย์เงินเดือนใช้ได้ เช่น เบี้ยประกันชีวิตและสุขภาพ กองทุนเพื่อการเกษียณ เงินบริจาค และดอกเบี้ยบ้าน การวางแผนใช้สิทธิเหล่านี้ตั้งแต่ต้นปีจะช่วยให้คุณประหยัดภาษีได้มากที่สุด รายละเอียดของค่าลดหย่อนแต่ละรายการสามารถอ่านได้ในบทความเรื่อง ลดหย่อนภาษี 2569 มีอะไรบ้าง?
รู้ทันทีว่าต้องเสียภาษีเท่าไหร่
ZunaMoney ช่วยบันทึกรายได้และค่าลดหย่อนของคุณ แล้วคำนวณให้อัตโนมัติว่าปีนี้คุณต้องเสียภาษีเท่าไหร่ และถ้าใช้สิทธิลดหย่อนเพิ่มจะประหยัดได้กี่บาท
ดาวน์โหลด ZunaMoney ฟรีคำถามที่พบบ่อย
เงินเดือนไม่ถึงเกณฑ์เสียภาษี ต้องยื่นไหม?
ถ้ารายได้ถึงเกณฑ์ที่ต้องยื่น ก็ต้องยื่นแม้ไม่มีภาษีต้องจ่าย และควรยื่นเพื่อขอคืนหากถูกหักภาษีไว้
โบนัสต้องนำมารวมคำนวณไหม?
ต้องรวม เพราะโบนัสถือเป็นเงินได้จากการจ้างงานเช่นกัน
มีรายได้เสริมนอกจากเงินเดือนต้องทำยังไง?
ต้องนำรายได้ทุกก้อนมารวมคำนวณภาษี และอาจต้องยื่นด้วยแบบที่รองรับเงินได้หลายประเภท
ยื่นภาษีช้ามีโทษไหม?
มีทั้งเบี้ยปรับและเงินเพิ่มตามกฎหมาย จึงควรยื่นให้ทันกำหนด
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำทางภาษีเฉพาะบุคคล อัตราภาษี เกณฑ์การยื่น และเกณฑ์การหักค่าใช้จ่ายอาจเปลี่ยนแปลงตามปีภาษี โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดกับกรมสรรพากร (rd.go.th) หรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีก่อนดำเนินการ